Ölcme yöntemleri &    Ölcmedüzeni

Mutlak ölçmelerin yapilmasinin biraz daha güç olacagini tahmin ediyorsunuzdur. Bu ölçme yöntemleri ulusal labaratuarlarda ölçülecek büyüklüklerin temel birimlerinin ölçülmeden uygulanmasi yoluyla olur. Buna en güzel örnek etalonlar verilebilir. Mutlak olmayan ölçmelerde her ölçme isleminde oldugu gibi karsilastirma yapilarak bilinmeyen degerin bilinen degerle bilinen degere çevrilmesi yoluyla yapilir. Bu tip ölçme yöntemini de ikiye ayirabiliriz...
Dogrudan Karsilatirma Yöntemi Dogrudan Olmayan Karsilastirma
Yine bir baþka kabul gören görüs ise Sapmali Ölçme Yöntemi Sifir Yöntemi.
Ölçülecek büyüklükler de 3 grupta toplanabilir.

.Aktif büyüklükler:

Bunlar; akim, gerilim ve bunlarin çarpimindan olusan güç, enerji, elektrik yükü gibi skaler büyüklüklerdir. "Devre büyüklükleri" olarak adlandirilirlar. Manyetik alan, elektrik alani gibi büyüklüklerde "Alan büyüklükleri" adini alir.

.Yan büyüklükler:

Buraya da aktif büyüklüklerin periyotlari, frekanslari, dalga uzunluklari, sinüsodial aktif büyüklükler arasindaki faz farklari alinabilir.

-pasif büyüklükler

iki aktif büyüklügün orani olarak tanimlanabilir. Bunlar devre parametrelerinin adini alan;
Direnç= Gerilim/Akim,
Kapasite= Elektrik akisi/Gerilim...
gibi büyüklüklerdir.
Bu büyüklükleri ölçen aletleri de bu metotla gruplandirmamiz mümkündür. Birinci gruptaki çalisma ilkesi dinamik kanunlarina dayanir. hareketli parçalari vardir. Çogunlukla ölçülecek büyüklügü bir açiyla çeviren döner göstergeli ölçü aletleri grubuna girerler. ÖR: Analog avometre, wattmetre gibi..

ikinci gruptaki ölcü aletlerini

-elektronik ölcü aletleri

-dijital ölcü aletleri

-ölcme köprüleri

Seklinde gruplarda toplayabiliriz..
istatiksel bilgilerin elde edilmesinde daha önceleri analog verilerin kullanilmasi sonuçlarin tam randimanli alinmasini engelliyordu. Bugün hemen hemen her türlü ölçümün dijital olarak yapilmaya baslanmasi özellikle elektronik aletlerin hata paylarinin yüzde olarak çok küçük degerlere çekildigi gözlenmektedir.

Statik Karekteristikler

-Dogruluk

Ölçülen degerin gerçek degere ne kadar yakin oldugunu gösterir.Ölçmedeki en büyük parametredir.Dogrulugu ifade etmek üzere mutlak hata, bagil hata ve bagil dogruluk tanimlari kullanilir.

-Hassasiyet

-Duyarlik

Ölçü aletinin girisine uygulanan isaret ile bunun çikista olusturdugu bagintiyi ifade eder. Birden fazla giris olmasi halinde bir degisken disindakiler sabit tutulur. Bu giris degistirilerek çikistaki degisiklik ölçülür. Çikis degisikliginin giris degisikligine orani duyarlilik egrisinin egimini verir. Ölçü aletinin duyarliligi çesitli dis ve iç etkilerle bozulabilir.Duyarlilik egimi sabit iken çikista olusabilecek herhangi bir degisiklik sifir kayma olusturur. Bu kayma pozitif veya negatif yönde olabilir. Eger duyarlilik egrisinin egimi degisirse duyarlilik kaymasi meydana gelir.Dogal olarak ta kaymaya bagli hata olusur. Ölçü aletleri için daha küçük kademelerin daha duyarli oldugunu söyleyebiliriz. Yani bir ampermetrenin 1A'lik kademesi 10 A'lik kademesinden daha duyarlidir.
Voltmetrenin duyarliligi OHM/VOLT seklindedir. OHM/VOLT orani yüksek olan bir voltmetre daha duyarlidir. Voltmetrenin duyarliligi ile kademenin çarpimi giris direncini verir. Duyarliligi 100.000 OHM/VOLT olan bir voltmetrenin 0,1 kademesindeki giris direnci 10KOHm olacaktir. Voltmetre devreye paralel baglandigindan giris direnci büyük olmasi halinde devreye olan etkisi az olur. Ampermetre devreye seri baglandigindan, bunun iç direnci mümkün oldugu kadar küçük olmasi gerekir.
     BU DEGERLERE DiKKAT ETMEK BiR ELEKTRONiKÇi iÇiN KAÇINILMAZ PARAMETRELER OLMALIDIR. HASSASiYET REFERANSLARINA DiKKAT EDiLMEZSE ÖZELLiKLE ANALOG ÖLÇÜMLERDE HiSSEDiLiR HATALAR YAPILACAK VE HiÇ BiR ZAMAN DOGRU SONUCA ULASILMAYACAKTIR...

Elektroniksel ölçümlerde böylesi kayiplar hiç bir zaman istenmeyen bilesenlerdir.

Ölcme yöntemleri

Ölçme Yöntemi Ne Demektir ?
Ölçmeler aranan niceligin bulunmasi için yapilan bir islemde, aranan niceligin, ölçülen nicelik arasindaki iliskiye göre dogrudan, dolayli yada çoklu olmaktadir.

Ölcmenin temel ilkeleri

-bir bilinmeyen

-bir standart

-bir karsilastirma cihazi

-bir ölcme teknigi 

Ölçülen degerle, gerçek deger arasindaki farka ölçmenin hatasi denilir.Hatasiz bir ölçme yapilamayacagindan bu siteden yararlanmak isteyen arkadaslarin bu hususu bütün çalismalarinda göz önünde tutmasi gerekir.Tabii hatayla, yanlisi karistirmamak sartiyla..

Kullanici ölcme esnasinda asagidaki hatalarla karsilasabilirler

-Kisi hatalari

-Yöntem hatalari

-Ortalama bagil

-Yapim hatasi

Buraya kadar ölçme isleminin yapilmasi için temelde nelere ihtiyaç gerektigini inceledik. Bundan sonra özellikle "HATA" konusu üzerinde duracagiz. Hatadan kurtulamiyorsak,bunu en aza indirmek için bazi yöntemler kullanmamiz gerekecektir. Bu yöntemler formüller halinde aktarildiginda gerçek ölçme sonucu rahatlikla bulunabilecektir..Bunun için;

-Mutlak hata(deltax)

-Bagil hata(E)

Rezolasyon ölcülen nicelikte meydana gelen ve aletin cevap verebilecegi en kücük degisme olarak adlandirilir.

-ayrilik
Ardi ardina yapilan iki ölçme sonucu arasindaki fark olarak tanimlanir.